Το Κοστίλκοβο του Ιβαήλοφγκραντ. (πρωην Τσεκιρδεκλί του Ορτάκιοϊ)

 Το Κοστίλκοβο (στα βουλγαρικά Село Костилково) είναι ένα εγκαταλελειμένο πλέον χωριό, στα νοτιοδυτικά του Ιβαήλοφγκραντ. Η ονομασία του επι Οθωμανικής εποχής ήταν Τσεκερδεκλί. Στον παρακάτω χάρτη φαίνεται η ακριβής τοποθεσία του χωριού, καθώς και ο χρόνος που χρειάζεται για να το επισκεφθεί κάποιος με αυτοκίνητο.

 

 Συμφωνα με άρθρο του Ν. Ροδοοίνου στα Θρακικά,  ήταν ένα αμιγώς ελληνικό χωριό. (Ν. ΡΟΔΟΟΙΝΟΥ, «Ολίγα περί της Μητροπόλεως Λιτίτσης», Θρακικά τ. 12, Αθήναι 1939, 100-101.)

 

 Η εκκλησία του αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου -ετοιμόρροπη πιά - κτίσθηκε το 1838 σε θέση παλαιότερης, σύμφωνα με υπέρθυρη επιγραφή στην είσοδο του κυρίως ναού.

 Πηγή φωτογραφίας, απο ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ, της Haskovo tv, όπου παρουσιάζονται τα χωριά Gorno Lukovo, Mandritsa και Κοστίλκοβο, και που μπορεί να βρεθεί εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=TDF3pp-4woo

 Πολλές εικόνες της εκκλησίας του χωριού, φυλάσσονται στη πινακοθήκη Stanka Dimitrova Art Gallery του Κίρτζαλι, η οποία δυστυχώς τώρα είναι κλειστή λόγω επισκευών. (Υπεύθυνη συλλογής εικόνων, Dr. Maria Spiridonova)

ΤΑ ΦΩΤΑ

Βασίλης Πενταλοφιώτης

6 Ιανουαρίου 2016 ·

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ
ΤΑ ΦΩΤΑ
Τα Φώτα γιορτάζουμε την Βάπτιση του Χριστού που έγινε στο Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη, και γίνεται καθαγιασμός των υδάτων.
Την παραμονή των Φώτων που λεγόταν και του Σταυρού ο παπάς του χωριού μαζί με τον καντηλανάφτη γύριζε όλο το χωριό σπίτι-σπίτι έχοντας αγιασμό μέσα στο μπακαρτζούδι και ευλογούσε κι αγίαζε τους ανθρώπους ,τα δωμάτια του σπιτιού, και του δίνανε διάφορα φιλοδωρήματα όπως χρήματα, λουκάνικα, φρούτα,αλεύρι κ.τ.λ. που ο βοηθός του τα έβαζε μέσα στο τσάκι ( φορητό μάλλινο σακίδιο).Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω σατυρικό δύστυχο που έλεγε ο λαός σατιρίζοντας τον παπά που έλεγε στον συνοδό του τον καντηλανάφτη εξής:
Γιάννη Ιορδάνη
Πάρε την λουκανίκα
Ρούκουστιν στα μανίκια
Ανήμερα τα Φώτα μετά την Εκκλησία έβγαζαν έξω όλες τις εικόνες και τις πήγαιναν στο Τρανό Πηγάδι για να αγιαστούν και για καθαρισμό, στο δρόμο προς το νερό έψελναν και έλεγαν Κύριε Ελέησον-Κύριε Ελέησον…..
Μετά τον καθαρισμό των υδάτων, ο καθένας μέσα σε ένα κύπελλο έπαιρναν αγιασμό για το σπίτι, έπινε ο καθένας από μια γουλιά για γεροσύνη και τον υπόλοιπο αγιασμό τον έριχναν μέσα στην τροφή των ζώων για να είναι και αυτά υγιή.
Τα φώτα αγιάζουν τα νερά και φεύγουν οι χαρχαντζέλοι, που στην λαϊκή δοξασία είναι δαιμονικά που εμφανίζονται το δωδεκαήμερο και ενοχλούν τους ανθρώπους, έρχονται την παραμονή των Χριστουγέννων και φεύγουν την Παραμονή των Φώτων.
Οι λαογράφοι ισχυρίζονται ότι το έθιμο αυτό με τον καθαγιασμό των υδάτων και τον καθαρισμό των εικόνων μας θυμίζει τα πλυντήρια των αρχαίων Αθηναίων, οι οποίοι στα νερά του Φαλήρου μετέφεραν κάθε χρόνο το άγαλμα της Αθηνάς για να το πλύνουν, να φύγουν οι ακαθαρσίες και να ενωθούν οι ιερές δυνάμεις του αγάλματος της θεάς.

Η Ελλαδα 1920

Ο Ελληνισμός της βόρειας Θράκης

-----------------------------------------------
Ο Γάλλος περιηγητής Sieur de Poullet {Nouvelles relations du Levant qui continent diverses remarques....Paris 1668},
καταγράφοντας την καθημερινή ζωή της βόρειας Θράκης, τα έθιμα και τις φορεσιές των γυναικών, γράφει για τις Ελληνίδες της Βόρειας Θράκης, ότι με την ντελικάτη κορμοστασιά τους, την κοινωνικότητα, τη ζωντάνια και την ευγένεια τους, του θύμισαν τις Γαλλίδες της εποχής εκείνης:
" Όλοι οι κάτοικοι της Ρουμελίας{ της βόρειας Θράκης} είναι Έλληνες και στην καταγωγή και στο δόγμα.
Διατηρούν πάντοτε τους χορούς, τα τραγούδια και τη διασκέδαση τους.
Οι γυναίκες δεν κρύβουν διόλου το πρόσωπο τους όπως συμβαίνει στην Ανατολή.
Στολίζουν το κεφάλι τους με λουλούδιακαι καρπούς.
Τα μαλλιά τους σχηματίζουν πίσω κοτσίδα με μαλαματένια ή ασημένια βότσαλα.
Φορούν περιδέραια, όχι απο μαργαριτάρια αλλά απο κέρματα χάλκινα, ασημένια ή χρυσά που κρέμονται περασμένα σε κορδόνι, όπως το μενταγιόν.
Επίσης σκεπάζουν το στήθος με ένα τούλι κεντημένο ολόκληρο με νομίσματα.Είναι γυναίκες τόσο ντελικάτες που σου θυμίζουν τις Γαλλίδες. Έχουν ζωντάνια και ευγένεια.... Αλλά με τόση χάρη κάνουν το εμπόριο τους, που δεν μπόρεσα να κρατήσω ένα δάκρυ στα μάτια μου, βλέποντας αυτά τα απομεινάρια της φημισμένης αρχαίας Ελλάδας".
{Αντίλαλοι της Ανατολικής Ρωμυλίας}