Τρίτη 10 Σεπτεμβρίου 2024

Το Κοστίλκοβο του Ιβαήλοφγκραντ. (πρωην Τσεκιρδεκλί του Ορτάκιοϊ)

 Το Κοστίλκοβο (στα βουλγαρικά Село Костилково) είναι ένα εγκαταλελειμένο πλέον χωριό, στα νοτιοδυτικά του Ιβαήλοφγκραντ. Η ονομασία του επι Οθωμανικής εποχής ήταν Τσεκερδεκλί. Στον παρακάτω χάρτη φαίνεται η ακριβής τοποθεσία του χωριού, καθώς και ο χρόνος που χρειάζεται για να το επισκεφθεί κάποιος με αυτοκίνητο.

 


 Συμφωνα με άρθρο του Ν. Ροδοοίνου στα Θρακικά,  ήταν ένα αμιγώς ελληνικό χωριό. (Ν. ΡΟΔΟΟΙΝΟΥ, «Ολίγα περί της Μητροπόλεως Λιτίτσης», Θρακικά τ. 12, Αθήναι 1939, 100-101.)


 

 Η εκκλησία του αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου -ετοιμόρροπη πιά - κτίσθηκε το 1838 σε θέση παλαιότερης, σύμφωνα με υπέρθυρη επιγραφή στην είσοδο του κυρίως ναού.


 Πηγή φωτογραφίας, απο ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ, της Haskovo tv, όπου παρουσιάζονται τα χωριά Gorno Lukovo, Mandritsa και Κοστίλκοβο, και που μπορεί να βρεθεί εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=TDF3pp-4woo

 Πολλές εικόνες της εκκλησίας του χωριού, φυλάσσονται στη πινακοθήκη Stanka Dimitrova Art Gallery του Κίρτζαλι, η οποία δυστυχώς τώρα είναι κλειστή λόγω επισκευών. (Υπεύθυνη συλλογής εικόνων, Dr. Maria Spiridonova)



Τετάρτη 13 Μαρτίου 2024

Βραδινή προβολή κινηματογραφικής ταινίας 1970-1


 1970-1

Στην αίθουσα του Δημοτικού σχολείου Μηλιάς ,
βραδινή προβολή κινηματογραφικής ταινίας .
Θυμάμαι την γεμάτη αίθουσα , που με δυσκολία μπορούσε να χωρέσει τον κόσμο. Οι καρέκλες να τρίζουν στο ξύλινο πάτωμα, η μια δίπλα στην άλλη , για όσο κρατήσει η ταινία .
Το λευκό , τεράστιο πανί και τα ασπρόμαυρα πρόσωπα των ηθοποιών. Ο χαρακτηριστικός ήχος της μηχανής προβολής , και οι δίσκοι με την ταινία .....
Επίκαιρα , Ταινία , Διάλλειμα , καινούργιες λέξεις ....
Ένα ιδιαίτερο κοινωνικό γεγονός εκείνη την εποχή , στα χωριά του τριγώνου , για όλους μικρούς και μεγάλους .
Η ταινία ή ¨το έργο¨ , συνέχιζε να έρχεται, για μέρες στις συζητήσεις μας, στις σκέψεις μας , στα όνειρα μας .
Πρωτόγνωρο θέαμα και μαγικό για μας τα παιδιά , κάτι ανάλογο θεωρώ πως ήταν και για τους μεγαλύτερους εκείνης της εποχής .

Τρίτη 21 Φεβρουαρίου 2023

 

Σχολική γιορτή 25ης Μαρτίου

Με πολύ λίγα μέσα για σκηνικά και κοστούμια ,
χωρίς καμιά επαφή με θεατρικές παραστάσεις ,
με πολύ μεράκι και κόπο των δασκάλων της εποχής .
Πρόβες ατέλειωτες των μαθητών , μέχρι να τα μάθουμε "νεράκι" όπως ήταν η συνηθισμένη έκφραση που έδειχνε ότι ξέραμε το ποίημα ή το διάλογο του θεατρικού ή σκετς .
Συμμετοχή όλων των μα
θητών , βαθμός δυσκολίας ,ανάλογα με τις δυνατότητες , που νομίζω ότι τις εξαντλούσαμε .
Στόχος μια παράσταση πετυχημένη στο γιορτινό κλίμα της ημέρας, που θα δώσει όμορφα συναισθήματα , εικόνες και ακούσματα , στους παρακολουθούντες την παράσταση .
Ακροατήριο για τους μισούς οι Γονείς , για τους άλλους μισούς μόνο οι παππούδες λόγω μετανάστευσης των γονέων (Γερμανία , Αθήνα ,κ.α.)
Περάσαν τα χρόνια , μείναν οι φωτογραφίες .
Σχολική γιορτή 25 Μαρτίου
Μηλέα 1972
2/θέσιο Δημοτικό Σχολείο
Διδάσκαλοι Α. κ, Αθηνά από Λήμνο
Β. κ. ...............................

Δευτέρα 1 Ιουνίου 2020

Ο γιατρός του χωριού Mανώλη Μελάς μαζί με τον Παπαβασιλη πριν το 1940 .

Ο γιατρός του χωριού  Εμμανουήλ Μελάς του Νικολάου γεννήθηκε το 1910-1976
Υπηρέτησε ως αγροτικός  γιατρός στον Κυπρίνο τη δύσκολη περίοδο για τη πατρίδα μας  1936-40 και 1942-51.

Τρίτη 24 Μαρτίου 2020

ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ: Η Θράκη και το 1821

ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ: Η Θράκη και το 1821: *Η Αδριανούπολη των μέσων του 19ου αιώνα *Άγνωστα στοιχεία  για τη συμμετοχή των Θρακών, στην Εθνική Παλιγγενεσία *Ανάγκη γ...

Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2020

1300: Χάρτης των περιοχών των Παλαιολόγων

L'ultimo Paleologo - Emanuele Rizzardi
1300: mappa dei dominii dei Paleologi e nascita dei Bey.
Trovare una mappa che spieghi la difficile situazione del 1300 non è affatto facile. Qualche settimana fa avevo postato una bella mappa disegnata a mano, che però non aveva indicazione dei confini politici. Perciò, oggi ve ne posto una ben dettagliata, oltre che stilisticamente interessante, e può essere una buona idea. Dopo le campagne di Alessio Filantropeno, l'impero è ancora la potenza dominante della regione, ma è ben presto impotente di fronte alla crescente potenza dei signori della guerra Turchi.
Oltre al neonato potentato ottomano, questo è il periodo dell'espansione dei Mentesheidi di Mileto e dei Karasid di Beikeshir (la vecchia Paleocastro), entrambi dotati di un esercito efficiente, ben addestrato e perfino di una flotta.
Considerate comunque che i confini fra l'impero e i bey erano molto porosi, perciò non vanno intesi come territori netti.
Artista della mappa sconosciuto

1300: a map about the Palaiologos domains and the rise of the beys.
To find a map showing the difficult situation of 1300 is not an easy task. Some weeks ago i posted a splendid handmade map, but it was not the best way to understand the political situation. So, today I will show a more detailed one, very good-looking for a quick information. After Philandropenos campaign, the empire still the most powerful state in the region, but it is powerless against the raise of the new turkish warlords. Apart from the newborn Ottomans, in this period we see the rise of the Mentesheids of Miletus and the Karasid of Belikeshir (former Paleokastron), with an effective army, well trained and even a fleet.
So, please consider the borders between the empire and the beys very soft, the division is not that hard as in the map.
Artist unknown

1300: Χάρτης των περιοχών του paleologi και γέννηση του Μπέη.

Η εύρεση ενός χάρτη που να εξηγεί τη δύσκολη κατάσταση του 1300 δεν είναι καθόλου εύκολο. Πριν από μερικές εβδομάδες ανέβασα έναν ωραίο χάρτη με το χέρι, αλλά δεν είχε καμία ένδειξη για πολιτικά σύνορα. Έτσι, σήμερα θα ποστάρω μια πολύ λεπτομερής, καθώς και στιλιστικά ενδιαφέρουσα, και μπορεί να είναι μια καλή ιδέα. Μετά τις εκστρατείες του Alessio Φιλανθρωπινό, η αυτοκρατορία εξακολουθεί να είναι η κυρίαρχη δύναμη της περιοχής, αλλά σύντομα είναι αβοήθητη μπροστά στην αυξανόμενη δύναμη των Τούρκων Πολέμαρχοι.
Εκτός από το νεογέννητο οθωμανική άρχοντα, αυτή είναι η περίοδος της επέκτασης της Μίλητο και της Beikeshir (το παλιό Παλαίκαστρο), τόσο εξοπλισμένες με έναν αποτελεσματικό, καλά εκπαιδευμένο στρατό, αλλά και στόλο.
Ωστόσο, θεωρούνταν ότι τα όρια μεταξύ της αυτοκρατορίας και του Μπέη ήταν πολύ πορώδες, οπότε δεν πρέπει να θεωρούνται καθαρά εδάφη.
Άγνωστος καλλιτέχνης χάρτη

1300: ένας χάρτης για τις περιοχές του Παλαιολόγου και την άνοδο των μπέηδες.

Το να βρεις έναν χάρτη που να δείχνει τη δύσκολη κατάσταση του 1300 δεν είναι εύκολο έργο. Πριν από μερικές εβδομάδες ανέβασα έναν υπέροχο χειροποίητο χάρτη, αλλά δεν ήταν ο καλύτερος τρόπος για να καταλάβουμε την πολιτική κατάσταση. Έτσι, σήμερα θα δείξω μια πιο λεπτομερής, πολύ όμορφη για μια γρήγορη ενημέρωση. Μετά την εκστρατεία του Philandropenos, η αυτοκρατορία εξακολουθεί να είναι το πιο ισχυρό κράτος στην περιοχή, αλλά είναι αδύναμη απέναντι στην αύξηση των νέων Τούρκων πολέμαρχους. Εκτός από τα νεογέννητα Οθωμανοί, σε αυτή την περίοδο βλέπουμε την άνοδο των Mentesheids της Μίλητο και του Karasid του Belikeshir (πρώην Paleokastron), με έναν αποτελεσματικό στρατό, καλά εκπαιδευμένο και ακόμα και στόλο.
Γι ' αυτό, παρακαλώ σκεφτείτε τα σύνορα μεταξύ της αυτοκρατορίας και των μπέηδες πολύ μαλακά, το τμήμα δεν είναι τόσο δύσκολο όσο στο χάρτη.
Καλλιτέχνης Άγνωστος

Τετάρτη 15 Ιανουαρίου 2020

Αντριανού: Νέα Ορεστιάδα της δεκαετίας του `70. Λεωφόρος Πανε...

Αντριανού: Νέα Ορεστιάδα της δεκαετίας του `70. Λεωφόρος Πανε...: Νέα Ορεστιάδα-Λεωφόρος Πανελληνίου (σημερινή Βασιλέως Κωνσταντίνου). Καρτ ποστάλ της δεκαετίας του `70

Περί απελευθέρωσης της Δυτικής Θράκης

Οι Βούλγαροι προσπάθησαν με γαλλομαθείς πόρνες να σαγηνεύσουν τους Γάλλους στρατιωτικούς
Γράφει ο Παράσχος Ανδρούτσος
Ο Πέτρος Κ. Βαμβακάς γεννήθηκε στην Κοζάνη το 1892. Ως έφεδρος αξιωματικός τοποθετήθηκε στο 12ο Σύνταγμα, από το οποίο και αποσπάσθηκε ως ιδιαίτερος γραμματέας του αδελφού του πατέρα του Χαρισίου Βαμβακά που είχε διορισθεί Ύπατος Αρμοστής της ελληνικής κυβέρνησης στη Δ. Θράκη.
Από το πόστο του αυτό όπως μας διηγείται θα δούμε από μια άλλη ματιά τα τεκταινόμενα της Θράκης εκείνη την εποχή.
Εγκαταστάθηκε μαζί με τον θείο του στην αρχοντική οικία του Στάλιου. Σε λίγες ημέρες συνέβη το πρώτο επεισόδιο.
Μερικοί Σενεγαλέζοι στρατιώτες των Γάλλων μπήκανε σε ένα σπίτι ενός μουσουλμάνου και προσπάθησαν να βιάσουν τις γυναίκες, συνεπλάκησαν όμως με τους μουσουλμάνους και ένας Σενεγαλέζος στρατιώτης σκοτώθηκε. Το γεγονός αυτό είχε βαριά απήχηση.
Στρεφόταν ευθέως κατά των Γάλλων "κατακτητών". Οι Γάλλοι επιθυμούσαν με κάθε τρόπο να καλυφθεί αυτό το περιστατικό. Έτσι διαδόθηκε ότι ο Σενεγαλέζος φονεύθηκε κατά την εκτέλεση του καθήκοντος.
Ότι ήταν περιπολία μαζί με άλλους στρατιώτες και μπήκε στο μουσουλμανικό σπίτι επειδή άκουσε φωνές που καλούσαν σε βοήθεια... Την επομένη όταν έγινε η κηδεία του, η ελληνική διοίκηση επωφελήθηκε αμέσως του γεγονότος και έστειλε στεφάνι που έγραφε: "Στον πεσόντα εν τη εκτελέσει του καθήκοντος Γάλλο στρατιώτη"... Η διπλωματική αυτή χειρονομία συγκίνησε τον Γάλλο στρατηγό Σαρπύ ο οποίος ήταν δύσπιστος προς τις ελληνικές θέσεις, έστειλε όμως προσωπική ευχαριστήρια επιστολή στον Χ. Βαμβακά.
Αυτό το ευχαριστήριο έγγραφο όμως αναγνώριζε επισήμως την υπόσταση της Αρμοστείας. Από την στιγμή αυτή αρχίζει φανερά πλέον, η σκληρή, ακούραστη προσπάθεια όλων προς απελευθέρωση της Θράκης.
Πρώτος σκοπός της Αρμοστείας ήταν ο επαναπατρισμός των Ελλήνων της Θράκης. Η παρουσία τους ήταν απαραίτητη για να αποδειχθεί η ελληνικότητα της περιοχής. Πράγματι οι κάτοικοι ανταποκρίθηκαν, ερχόμενοι όμως άρχισαν οι προστριβές με τους Βουλγάρους, καθόσον πηγαίνανε στα σπίτια τους, τα οποία είχαν καταλάβει οι Βούλγαροι. Οι διαπληκτισμοί πολλαπλασιάστηκαν, η παλιννόστηση των Ελλήνων όμως συνεχίσθηκε με παρέμβαση του Χ. Βαμβακά στον Σαρπύ. Έτσι πετύχαινε η επανεγκατάσταση των Ελλήνων στα σπίτια τους. Συνέπεια αυτού ήταν η αποχώρηση σιγά - σιγά των Βουλγάρων.
Παρ' όλα αυτά όμως η απόδειξη της ελληνικότητας της Θράκης δεν επιτυγχάνετο μόνο με την αποχώρηση των Βουλγάρων, επειδή υπήρχε ο κίνδυνος οι μουσουλμάνοι να ψήφιζαν υπέρ μιας βουλγαρικής κατοχής ή παραμονής των Γάλλων ως εντολοδόχων.
Τότε η Ελληνική Αρμοστεία για να αλλάξει τις διαθέσεις των μουσουλμάνων προς την ελληνική διοίκηση ίδρυσε σταθμούς του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού σε όλες τις πόλεις της Θράκης με σκοπό την περίθαλψη του πληθυσμού ο οποίος κυριολεκτικά πεινούσε εκείνη την εποχή, ιδίως ο μουσουλμανικός πληθυσμός για τον οποίο κανείς μέχρι τότε δεν είχε ενδιαφερθεί.
Έτσι η ελληνική κυβέρνηση έστειλε στην Αρμοστεία βαγόνια με τρόφιμα. Αμέσως βγήκε ανακοίνωση όπου καλούσαν όλους ανεξαρτήτως εθνικότητας και θρησκεύματος να προσέλθουν στην Αρμοστεία για να τους δοθεί δελτίο απορίας για παραλαβή τροφίμων.
Άρχισαν να συρρέουν και οι μουσουλμάνοι ζητώντας δελτία απορίας. Σκοπίμως όμως τότε τους έστελναν στο Μουφτή για να τους δώσει βεβαίωση ότι ήταν άποροι, γιατί γνώριζαν οι ελληνικές αρχές ότι ο Μουφτής ήταν όργανο της Τουρκίας και απέφευγε να τους χορηγεί βεβαιώσεις. Με τον τρόπο αυτό κατόρθωσε η Αρμοστεία να κάνει τους μουσουλμάνους να αλλάξουν τις διαθέσεις τους για τον Μουφτή ότι δεν φροντίζει για την ανακούφισή τους.
Έτσι σε λίγο καιρό οι μουσουλμάνοι με αίτησή τους ζήτησαν από την Γαλλική Διοίκηση των αντικατάσταση του Μουφτή, υπέδειξαν μάλιστα άλλον φίλα προσκείμενο προς τους Έλληνες.
Ο ελιγμός αυτός πέτυχε να μετατρέψει εντός ολίγου έναν ολόκληρο πληθυσμό. Οι μουσουλμάνοι έτσι άρχισαν να παραλαμβάνουν τρόφιμα και να συμπαθούν την Ελληνική Αρμοστεία. Η συμπάθειά τους αυτή εκδηλώθηκε εμπράκτως όταν αργότερα στις εκλογές ψήφισαν την ελληνική παράταξη, κάτι που εξέπληξε και αυτούς τους Γάλλους. Βλέπουμε πάλι εκείνη την εποχή τους μουσουλμάνους βουλευτές της Θράκης Νεδήμ και Τεφήκ στην βουλγαρική βουλή με επικεφαλής τον Ισμαήλ Χακή, να δηλώνουν ότι οι μουσουλμάνοι της Θράκης προτιμούν την ελληνική διοίκηση. Την δήλωση αυτή την εκμεταλλεύτηκε στο Παρίσι ο Ελευθέριος Βενιζέλος καταλλήλως. Από την άλλη πλευρά οι Βούλγαροι εργαζόταν δραστήρια στο να κατορθώσουν να μας υποσκελίσουν στην τοποθέτηση υπαλλήλων και αστυνομικών.
Ο Βούλγαρος Γεωργίεφ διευθυντής του Επισιτισμού έφερε Βούλγαρους οικονομικούς υπαλλήλους τους οποίους κατόρθωσε να διορίσει στο υπουργείο Οικονομικών της Κομοτηνής. Οι Βούλγαροι άρχισαν τότε να μεταχειρίζονται όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα για να προσελκύσουν τους Γάλλους αξιωματικούς στο να μην φέρουν εμπόδια στο έργο τους. Για αυτόν τον σκοπό φέρανε όμορφες γαλλομαθείς πόρνες από την Βουλγαρία. Η παραμονή των Βουλγάρων υπαλλήλων ήταν επικίνδυνη και επιζήμια για τους Έλληνες, οι Βούλγαροι τελωνειακοί ενημέρωσαν τον Σαρπύ ότι οι Έλληνες παλιννοστούντες κάνουν λαθρεμπόριο γιατί σε ορισμένους μεταξύ των αποσκευών τους βρήκαν ζάχαρη και καφέ. Αυτό αρκούσε για να γίνεται άγριος έλεγχος των ομογενών και με το πρόσχημα αυτό τους κρατούσαν για πολλές ημέρες όταν ερχόταν στον σιδηροδρομικό σταθμό της Κομοτηνής.
Οι Βούλγαροι χωροφύλακες κάνανε ψεύτικες μηνύσεις τους Έλληνες ότι δήθεν δεν αναγνωρίζουν τις γαλλικές αρχές και ότι τους βρίζουν.
Τις εντολές αυτές τις έπαιρναν από τον Γεωργίεφ, τον Μιχαήλωφ διερμηνέα  της Δημαρχίας Κομοτηνής, τον Ηλίεφ έφεδρο υπολοχαγό και άλλους, στους χωροφύλακες μάλιστα έδιναν έξτρα μηνιαίο επίδομα εκτός του μισθού τους.
Την 31-12-1919 έστειλε η ελληνική κυβέρνηση είκοσι γαλλομαθείς, τηλεγραφητές και ταχυδρομικούς υπαλλήλους και έναν διευθυντή. Μερικοί Έλληνες γαλλομαθείς υπάλληλοι που υπηρέτησαν στην Ροδόπη ήταν ο τελωνειακός Βασίλειος Γεωργακόπουλος, ο Κωνσταντίνος Στριφτάρης, ο Γεώργιος Μπακάκος (ταμίας αντιπροσωπείας), ο Αστέριος Νταής οικονομικός επιθεωρητής Κομοτηνής. Ο Θ. Θεοδωρίδης διευθυντής περιθάλψεως, επίσης ο Μεν. Αραβανόπουλος (υπάλληλος Πρόνοιας), Ασ. Μωραΐτης (Γεωργίας), Παπαλεονάρδος (Συγκοινωνιών) και πολλοί άλλοι. Το αποτέλεσμα ήταν οι Γάλλοι να μείνουν ικανοποιημένοι με τις ικανότητες των Ελλήνων υπαλλήλων.
Παράλληλα η Ελληνική Αρμοστεία προέβαινε και στην εξής έξυπνη χειρονομία. Εξεδήλωνε επισήμως την ευαρέσκειά της προς τους Γάλλους και παρασημοφορούσε τους Γάλλους υπουργούς που χρησιμοποιούσαν Έλληνες υπαλλήλους. Το ελληνικό παράσημο απέκτησε ιδιαίτερη εκτίμηση μεταξύ των Γάλλων που το έφεραν μάλιστα επιδεικτικά.
Αυτή η χειρονομία έκανε και τους άλλους Γάλλους να προσλαμβάνουν Έλληνες κρατικούς υπαλλήλους για να τους παρασημοφορήσουν και αυτούς. Οι Βούλγαροι που ήταν ηττημένοι ήταν αδύνατο να παρασημοφορήσουν τους Γάλλους, αλλά ούτε και αυτοί θα δεχόταν την παρασημοφορία από ένα κράτος ηττημένο. Έτσι με διάφορες τέτοιες μεθοδεύσεις κατόρθωσε η Ελληνική Αρμοστεία να έλθουν στα χέρια των Ελλήνων όλες οι θέσεις των υπουργείων εξυπηρετώντας έτσι την ελληνική υπόθεση.
Όσο πλησίαζε ο χρόνος των εκλογών, αύξανε ο ανταγωνισμός με τους Βουλγάρους οι οποίοι συνεχώς έχαναν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους. Η Αρμοστεία συχνά διοργάνωνε χορούς, γιορτές και άλλα με σκοπό να επιδεικνύεται στους προσκαλεσμένους Γάλλους η ελληνική ζωτικότητα και ο πολιτισμός.
Αυτές ήταν οι ενέργειές μας προς τους Γάλλους, ενώ οι Βούλγαροι πάντα τους πρόσφεραν τις όμορφες γαλλομαθείς πόρνες. Έτσι βλέπουμε στο Διδυμότειχο τον Γάλλο στρατιωτικό διοικητή επηρεασμένο από την Βουλγάρα πόρνη φίλη του, να δίνει εντολή να υποσταλεί η ελληνική σημαία από το κτίριο του Ερυθρού Σταυρού τονίζοντας στον υπάλληλο ότι εδώ δεν είναι Ελλάδα. Αμέσως η Αρμοστεία ενημέρωσε τον Σαρπύ, ο οποίος διέταξε τάγμα Γάλλων να αποδώσει τιμές μετά μουσικής για την επανατοποθέτηση της σημαίας και να τιμωρηθεί ο Γάλλος αξιωματικός. Τελικά η πλάστιγγα έκλεισε υπέρ των Ελλήνων. Στις εκλογές επικράτησε η ελληνική πλευρά εκλέγοντας για το Ανώτατο Συμβούλιο των Αντιπροσώπων 5 Έλληνες με Έλληνα πρόεδρο, ενώ οι Βούλγαροι μόνο 2, κάτι που ουσιαστικά τους αποδυνάμωσε. Η επικράτησή μας ολοκληρώθηκε με τον διορισμό Ελλήνων δημάρχων και νομαρχών.
Ο έφεδρος ανθυπολοχαγός Κ. Λαγουμιτζάκης που ανήκε στα ελληνικά απελευθερωτικά στρατεύματα που στις 18-8-1913 όταν εγκατέλειπαν την Ροδόπη είχε γράψει ένα προφητικό δίστιχο πάνω στον τοίχο του Διοικητηρίου (σήμερα παλιό Δικαστικό Μέγαρο), "Πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι δικά μας θα είναι". Οι Βούλγαροι το είχαν καλύψει με σοβά, συνέβη όμως μετά από επτά χρόνια να αποκαλυφθεί λόγω πτώσης του σοβά. Το γεγονός αυτό σχολίαζε ευμενώς ο κόσμος, σκεπτόμενοι την απελευθέρωση της Θράκης.  Ο δε Κ. Λαγουμιτζάκης από τον Νοέμβριο του 1919 υπηρετούσε πλέον ως γενικός επιθεωρητής ελληνικών σχολείων Δυτικής Θράκης καταβάλλοντας μάλιστα υπεράνθρωπες προσπάθειες για την ανάπτυξη της Παιδείας στην περιοχή.
Τέλος μετά από υπεράνθρωπες προσπάθειες των Χ. Βαμβακά και Ε. Βενιζέλου ενεκρίθη η κατάληψη της Θράκης από τα ελληνικά στρατεύματα. Για την ενέργεια της κατάληψης εκπονήθηκε κοινό σχέδιο του ελληνικού επιτελείου και των γαλλικών στρατιωτικών αρχών και συμφωνήθηκε να γίνει την 14 Μαΐου 1920, με ταυτόχρονη αποχώρηση των γαλλικών στρατευμάτων.

Βάσει του σχεδίου αυτού τα ελληνικά στρατεύματα θα προωθούνταν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους με το τρένο από την Ξάνθη, ακολουθώντας τα αποσυρόμενα γαλλικά τμήματα με διάστημα δύο ωρών. Το δίωρο αυτό όμως διάστημα που θα ήταν αφύλακτες οι γέφυρες από τους Γάλλους στρατιώτες, έφτασε πληροφορία ότι Βούλγαροι μαζί με μουσουλμάνους της Αν. Θράκης θα ανατίναζαν τις γέφυρες, ώστε να εμποδιστούν τα ελληνικά στρατεύματα να καταλάβουν την Θράκη και θα εκήρυσσαν επανάσταση ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση πως ο πληθυσμός δεν επιθυμούσε την ελληνική κατοχή.
Η ενέργεια αυτή έγινε πιθανόν σε συνεννόηση με τους Γάλλους, παραχωρώντας έτσι το δικαίωμα να παραμείνουν εδώ και να καταστεί η Θράκη γαλλικό προτεκτοράτο. Με ένα έξυπνο όμως σχέδιο των Ελλήνων υπαλλήλων σιδηροδρομικού δικτύου αυτό αποφεύχθηκε. Έτσι τις πρωϊνές ώρες τις 14ης Μαΐου 1920 τα ελληνικά στρατεύματα εισήλθαν στην Ροδόπη. Η Θράκη ήταν ελεύθερη και θα είναι για πάντα.
Ο Πέτρος Βαμβακάς καθημερινά μαζί με τον θείο του Χαρίσιο Βαμβακά πρόσφερε πολλά για την οριστική ένταξη της Θράκης στον ελληνικό εθνικό κορμό. Η πατρίδα τον τίμησε με το Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας, το Μετάλλιο Εξαίρετων Πράξεων και το Διασυμμαχικό Μετάλλιο. Από τους Κοζανίτες του απονεμήθηκε ο τίτλος του Μεγάλου Ευεργέτη για τις πολλές δωρεές που έκανε. Άραγε δεν του αξίζει να δοθεί και μια οδός προς τιμή του από τον Δήμο Κομοτηνής για την προσφορά του στον τόπο μας. Ο κ. δήμαρχος και το Δημοτικό Συμβούλιο έχουν τον λόγο.
Πηγή
Πέτρος Βαμβακάς - περί απελευθέρωσις της Δυτικής Θράκης - ΙΑΠΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ

Δευτέρα 6 Ιανουαρίου 2020

ΤΑ ΦΩΤΑ

Βασίλης Πενταλοφιώτης
6 Ιανουαρίου 2016
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ
ΤΑ ΦΩΤΑ
Τα Φώτα γιορτάζουμε την Βάπτιση του Χριστού που έγινε στο Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη, και γίνεται καθαγιασμός των υδάτων.
Την παραμονή των Φώτων που λεγόταν και του Σταυρού ο παπάς του χωριού μαζί με τον καντηλανάφτη γύριζε όλο το χωριό σπίτι-σπίτι έχοντας αγιασμό μέσα στο μπακαρτζούδι και ευλογούσε κι αγίαζε τους ανθρώπους ,τα δωμάτια του σπιτιού, και του δίνανε διάφορα φιλοδωρήματα όπως χρήματα, λουκάνικα, φρούτα,αλεύρι κ.τ.λ. που ο βοηθός του τα έβαζε μέσα στο τσάκι ( φορητό μάλλινο σακίδιο).Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω σατυρικό δύστυχο που έλεγε ο λαός σατιρίζοντας τον παπά που έλεγε στον συνοδό του τον καντηλανάφτη εξής:
Γιάννη Ιορδάνη
Πάρε την λουκανίκα
Ρούκουστιν στα μανίκια
Ανήμερα τα Φώτα μετά την Εκκλησία έβγαζαν έξω όλες τις εικόνες και τις πήγαιναν στο Τρανό Πηγάδι για να αγιαστούν και για καθαρισμό, στο δρόμο προς το νερό έψελναν και έλεγαν Κύριε Ελέησον-Κύριε Ελέησον…..
Μετά τον καθαρισμό των υδάτων, ο καθένας μέσα σε ένα κύπελλο έπαιρναν αγιασμό για το σπίτι, έπινε ο καθένας από μια γουλιά για γεροσύνη και τον υπόλοιπο αγιασμό τον έριχναν μέσα στην τροφή των ζώων για να είναι και αυτά υγιή.
Τα φώτα αγιάζουν τα νερά και φεύγουν οι χαρχαντζέλοι, που στην λαϊκή δοξασία είναι δαιμονικά που εμφανίζονται το δωδεκαήμερο και ενοχλούν τους ανθρώπους, έρχονται την παραμονή των Χριστουγέννων και φεύγουν την Παραμονή των Φώτων.
Οι λαογράφοι ισχυρίζονται ότι το έθιμο αυτό με τον καθαγιασμό των υδάτων και τον καθαρισμό των εικόνων μας θυμίζει τα πλυντήρια των αρχαίων Αθηναίων, οι οποίοι στα νερά του Φαλήρου μετέφεραν κάθε χρόνο το άγαλμα της Αθηνάς για να το πλύνουν, να φύγουν οι ακαθαρσίες και να ενωθούν οι ιερές δυνάμεις του αγάλματος της θεάς.

Πέμπτη 2 Ιανουαρίου 2020

Η απογραφή του 1914

Σύμφωνα με επίσημα Τουρκικά (1910) και Ελληνικά(1912) στοιχεία το Ελληνικό στοιχείο ανέρχονταν
 στο 43,71% ή 50,8% (Τουρκικά και Ελληνικά αντίστοιχα) στην Ανατολική Θράκη, 
στο 30% ή 28,2 στην Κωνσταντινούπολη, 
και στο σύνολο των Οθωμανικών εδαφών σε Ασία και Ευρώπη στους 2.400.000 με μεγάλα ποσοστά στις επαρχίες Αϊδινίου, Ισμίτ, Τραπεζούντας και 
με συμπαγείς μικρότερους πληθυσμούς στην υπόλοιπη ενδοχώρα.
Petsalis-Diomidis N.«Greece at the Paris Conference 1919»,

Θεσσαλονίκη 1978,Institude for Balkan Studies. σ.341-347.
Στη φωτογραφία, έγγραφο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σχετικά με την επίσημη απογραφή του 1914.
(Πληθυσμοί μουσουλμάνων(θρησκευτικός και όχι εθνοτικός προσδιορισμός), Ελλήνων, Αρμένων).

Τρίτη 31 Δεκεμβρίου 2019

Σούρβα σούρβα

Σούρβα σούρβα, γιρό κουρμί
γιρό κουρμί, γιρό σταυρί
σαν ασήμι, σαν κρανιά
κι του χρόν’ ούλ’ γιροί,
ούλ’ γιροί καλόκαρδοι.
Σούρβα σούρβα για χαρά γιά σταφίδις, γιά παρά
γιά καρύδις, γιά μπαντέμια
γιά ένα ξυλουκέρατου.

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΟΥΚΑΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ

.
Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΟΥΚΑΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ ο Ελεήμων, γεννήθηκε το 1193 στο ιστορικό Κάστρο της Θράκης,στο Διδυμότειχο. Καταγόταν από οικογένεια η οποία βρισκόταν κοντά στη βασιλική σύγκλητο, αφού ο παππούς του Κωνσταντίνος, ο Βατάτζης λεγόμενος, ήταν Στρατοπεδάρχης του βασιλέως Μανουήλ του Κομνηνού.
Όταν κοιμήθηκαν οι γονείς του Ιωάννη, του άφησαν πολύ μεγάλη περιουσία, την οποία όμως ως σώφρων εκείνος, μοίρασε στους φτωχούς, καθώς και σε αφιερώματα στους Ιερούς Ναούς και τις Εκκλησίες, διότι “μακάριοι οι αγαπώντες την ευπρέπειαν του οίκου Σου”…
Στη συνέχεια ο Ιωάννης, μια που η Κωνσταντινούπολη ήταν στα χέρια των Φράγκων, κατευθύνθηκε στο Νύμφαιο της Βιθυνίας, όπου και ήταν η έδρα της αυτοκρατορίας μας, αφού από το 1204 ο Πόλη είχε αλωθεί και κατακυριευθεί με δόλο από τους “Σταυροφόρους” και νέος αυτοκράτωρ είχε ανακηρυχθεί στη Νίκαια της Βιθυνίας ο ευσεβέστατος Θεόδωρος Λάσκαρης, ο ποιητής της Μεγάλης Παράκλησης στην Παναγιά, την οποία και ψάλλουμε εναλλάξ με την Μικρή, κάθε ημέρα, από την 1η έως τις 15 Αυγούστου!
Εκεί κατέφυγε λοιπόν ο Ιωάννης, για να βρει ένα θείο από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν Ιερεύς στα
ανάκτορα του Θεοδώρου Λάσκαρη. Έτσι, γνωρίστηκε με τον καλό βασιλέα, αλλά ούτε στιγμή δεν υπερηφανεύτηκε για εκείνη τη συναναστροφή του, αλλά εξακολούθησε να είναι φιλικός και ταπεινός με όλους, ευπρόσιτος, πράος, άκακος, γαλήνιος, σεμνός και πάντα ήρεμος στο διάλογο.
Έτσι, με όλα αυτά τα χαρίσματα, ήταν αξιαγάπητος τόσο, που η αρετή του έλαμψε μπροστά στα μάτια του Αυτοκράτορα Θεοδώρου, ο οποίος και του έδωσε ως σύζυγο τη θυγατέρα του Ειρήνη. Για να τη λάβει όμως γυναίκα του, χρειάστηκε να μονομαχήσει με το Λατίνο Κόραδο, που καυχιόταν για τη δύναμή του!
Όμως ο Ιωάννης Βατάτζης τον νίκησε, λέγοντας “Κύριε Ιησού Χριστέ, βοήθει μοι”,σαν δεύτερος Νέστορας!
Όταν ο βασιλιάς-υμνογράφος του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνα κοιμήθηκε, ανέλαβε την Αυτοκρατορία ο ίδιος στα 1222 μ.Χ.,ως Ιωάννης Γ’ Δούκας Βατάτζης. Και από τότε έδειξε για μια ακόμη φορά, πόσο σοφή ήταν η εκλογή του Θεόδωρου. Έγινε λοιπόν από τότε ο Ιωάννης, ο προστάτης των αδικουμένων, ο δικαιότατος κριτής, η πηγή η αστείρευτη της ελεημοσύνης,τόσο, που του δόθηκε το προσωνύμιο Ελεήμων!!!
Ήταν ακόμη ευσεβής και πιστός στην Ορθοδοξία βασιλεύς και όχι μόνο έδειξε, αλλά και κατάφερε με το ζήλο του να βαπτιστούν Χριστιανοί όλοι οι Ιουδαίοι της επικράτειάς του!!!
Επίσης,προσπάθησε τα μέγιστα, να γίνει η επανΕνωση των Εκκλησιών, δηλαδή να αναγνωρίσει η Δύση το ορθό Δόγμα.
Κατάφερε μάλιστα να αποσταλούν πρέσβεις από τον Πάπα Γρηγόριο Θ’ και να αρχίσει διάλογος, προεξάρχοντος από τη δική μας πλευρά του τότε Πατριάρχου Γερμανού του νέου. Ο Ιωάννης θα κατάφερνε τότε το ευχόμενο, αλλά δυστυχώς οι Δυτικοί δεν θέλησαν στο τέλος να αφαιρέσουν την αντιορθόδοξη προσθήκη από το Σύμβολο της Ορθής Πίστεως, δηλαδή το “και εκ του Υιού εκπορευόμενον”…
Ο Βατάτζης, υπήρξε ο προστάτης και συμπαραστάτης της αγροτικής και αστικής τάξης και επιδίωκε διαρκώς την άνοδο του βιοτικού επιπέδου κυρίως των γεωργών και κτηνοτρόφων, αφού για να τους βοηθήσει έκανε μεγάλη απογραφή (κάτι σαν Εθνικό Κτηματολόγιο) και επίταξε κατόπιν τεμάχια γης από τους μεγαλοκτήμονες και τους αριστοκράτες και τα διένειμε σε όλους τους φτωχούς υπηκόους του, ώστε να ζουν άνετα και ανθρώπινα!!!
Στάθηκε αληθινός “πατέρας των Ελλήνων”, πατάσσοντας με κάθε τρόπο την εκμετάλλευση του λαού, νιώθοντας κάθε λεπτό όχι σαν απλός βασιλιάς, αλλά ως ταγμένος από το Θεό να βοηθάει το λαό του και τους αδικουμένους! Έλαβε ακόμη και μέτρα οικονομίας τέτοια, που απαγόρευαν τη σπατάλη του ιδιωτικού πλούτου,ενώ ίδρυσε φιλανθρωπικούς και ευκτήριους οίκους, πτωχοκομεία, νοσοκομεία,γηροκομεία, βιβλιοθήκες, έχτισε Ναούς και βοήθησε αποφασιστικά τα Μοναστήρια μας.
Μάλιστα τέτοια ήταν η πολιτική ποιότητά του, που όταν κάποτε συνάντησε το γιο του Θεόδωρο στο κυνήγι να φορά πολυτελή ρούχα, αρνήθηκε να τον χαιρετήσει! Και όταν το παιδί του τον ρώτησε σε τι είχε σφάλει, ο Ιωάννης απάντησε ότι εκείνα τα μεταξωτά και χρυσούφαντα που φορούσε ο γιος του ήταν από το αίμα του λαού του και πως θα έπρεπε να ξέρει ότι κάθε έξοδο, πρέπει να γίνεται για τον λαό, διότι ο πλούτος των βασιλέων, στο λαό ανήκει!!!
Η πίστη του στο Θεό ήταν πολύ μεγάλη και τον βοήθησε αποφασιστικά σε κάθε του βήμα, όπως και τότε που χρειάστηκε να μονομαχήσει με τον σκληρό Αζατίνη, Σουλτάνο του Ικονίου, που συχνά πυκνά λεηλατούσε τις πόλεις μας που ήταν κοντά στον ποταμό Μαίανδρο. Άκουσε τότε νοερά θεία φωνή, που του έλεγε:
“Ο σταυρωθείς εγήγερται, ο μεγάλαυχος πέπτωκεν, ο καταπεσών και συντριβείς ανώρθωται” και πήρε ευθύς τέτοια δύναμη,ώστε όρμησε και κατανίκησε τον τρομερό Σουλτάνο!!!
Ποτέ ο Ιωάννης Βατάτζης δεν έβγαζε από το νου του το μεγάλο ποθούμενο, την ανάκτηση της Κωνσταντινουπόλεως και την ανασύσταση της Ελληνοχριστιανικής Αυτοκρατορίας. Γι’αυτό εργάστηκε και προς την κατεύθυνση αυτή με όλη τη δύναμη της ψυχής του.Σώφρων, συνετός και προνοητικός στην πολιτική του, αν και είχε εκλέξει ικανότατους στρατηγούς, επιδίωκε την αποφυγή των μαχών.
Γνώριζε να μην αναλαμβάνει τίποτε πριν το προπαρασκευάσει κατάλληλα, ενώ είχε βαθιά ευσέβεια και έδειχνε σεβασμό και στον πιο απλοϊκό μοναχό. Ο λαός τον αγαπούσε και η Εκκλησία προσευχόταν με χαρά για αυτόν! Και εκείνος, ακόμη πιο πολύ προχωρούσε προς τον ιερό σκοπό της πατρίδας.
Νίκησε τους Λατίνους που κρατούσαν όμως ακόμα σκλαβωμένη την Πόλη και τους επέβαλε τη συνθήκη του 1225, με την οποία κατελάμβανε όλα τα Μικρασιατικά εδάφη, εκτός από αυτά που ήταν κοντά στη Νικομήδεια και απέναντι από την Κωνσταντινούπολη.
Κατασκεύασε κατόπι ισχυρό στόλο και ελευθέρωσε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Ικαρία, Κω και άλλα νησιά του Ελληνικού Αρχιπελάγους, υπολογίζοντας σωστά ότι κουμάντο στο Αιγαίο κάνει όποιος έχει στόλο και άρα οι Λατίνοι χωρίς πολεμικά πλοία και βάσεις, δεν θα κρατούσαν για πολύ ακόμη τη Θεοφύλακτη.
Έπιασε λοιπόν και τα Στενά της Έλλης(Ελλήσποντος) και επιχείρησε τις πρώτες επιθέσεις στα περίχωρα της Βασιλίδας,πετυχαίνοντας στα 1225 να απελευθερώσει τη στρατηγικά σημαντική Αδριανούπολη! Ο δρόμος πια για την Πόλη του Κωνσταντίνου ήταν ανοιχτός!
Στα ανατολικά προελαύνουν εκείνο τον καιρό οι Μογγόλοι, που νικούν το Σουλτάνο του Ικονίου, ο οποίος αναγκάζεται να ζητήσει συνθήκη με τη Νίκαια, παύοντας προς το παρόν να αποτελεί κίνδυνο, λύνοντας τα χέρια του Βατάτζη, που κατατροπώνει τώρα και τους Βουλγάρους στα 1246 και ελευθερώνει το κομμάτι Αξιός - Έβρος ποταμός, ενώ οι καμπάνες κοντεύουν να σπάσουν από τη χαρά τους όταν ο Ιωάννης Βατάτζης, ο Άγιος Βασιλιάς, μπαίνει με συγκίνηση στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας μας, στην Πόλη του Αγίου Δημητρίου, στη Συμβασιλεύουσα Θεσσαλονίκη, τον Δεκέμβριο της ίδιας ευλογημένης χρονιάς!
Όμως, η καλή του σύντροφος, η Ειρήνη Λάσκαρι, κλείνει για πάντα τα μάτια της και κείνος θα κρατήσει για πάντα μέσα του ανεξίτηλη τη γλυκιά μνήμη της. Όμως ξέρει πως ο εαυτός του δεν του ανήκει,αλλά αξίζει να το κάνει κάθε μέρα θυσία για το λαό του και την πατρίδα! Έτσι ο Ιωάννης, έχοντας αναπτύξει μια φιλία με το Γερμανό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Β’,δέχεται να γίνει ο γάμος του με την κόρη του Φρειδερίκου Κωνσταντία, ως επισφράγηση μιας πανίσχυρης συμμαχίας, που θα τρομάξει την Ευρώπη και ιδίως τους Λατίνους, που πιέζονται τώρα πανταχόθεν.
Αλλά, ενώ ο Ιωάννης Βατάτζης έφτιαξε ένα πανίσχυρο κράτος από τις στάχτες του Βυζαντίου και είχε σφίξει ασφυκτικά τον κλοιό γύρω από την Κωνσταντινούπολη, στις 4 Νοεμβρίου του 1254 αφήνει την τελευταία πνοή του, επάνω στο δρόμο για το όνειρο, επάνω στο δρόμο για το καθήκον, την Πίστη του Θεού, το
Χρέος για την Πατρίδα, την Αγάπη για το λαό…
Το τίμιο σώμα του ευσεβεστάτου, δίκαιου,γενναίου και ελεήμονος βασιλέα, ενταφιάστηκε σε ένα Μοναστήρι που είχε κτίσει ο ίδιος και το είχε ονομάσει Σώσανδρα, ενώ αργότερα δια θαυμαστής αποκαλύψεως ο ίδιος ο Ιωάννης, ζήτησε να μετακομισθεί το λείψανό του στη Μαγνησία (της Μικράς Ασίας).
Όταν όμως πήγαν να ανοίξουν τον τάφο για να εκτελέσουν τη μετακομιδή, αντί να βγει η γνωστή δυσωδία, μια γλυκιά ευωδία απλώθηκε τριγύρω, σαν να είχε ανθίσει απότομα κήπος αρωματικός! Αλλά δεν ήταν μονάχα αυτό. Ο νεκρός φαινόταν σαν να κάθεται επί βασιλικού θρόνου, χωρίς να έχει καμιά μελανότητα, καμιά δυσωδία, κανένα απολύτως σημείο που να φανέρωνε πως ήταν νεκρός!!!
ΕΠΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ήταν μέσα στον τάφο και το χρώμα του σώματός του ήταν όπως κάθε φυσιολογικού εν ζωή ανθρώπου!Έμοιαζε πραγματικά σαν ένας ολοζώντανος, αλλά ΜΑΡΜΑΡΩΜΕΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ!!! Και μάλιστα και αυτά ακόμη τα ρούχα του επίσης είχαν διατηρηθεί επί επτά χρόνια αδιάφθορα και έμοιαζαν σαν να είχαν μόλις ραφθεί!!! Γιατί έτσι αντιδοξάζει ο Θεός εκείνους που Τον δοξάζουν στη γη!
Μάλιστα από τότε το τίμιο λείψανο του Αγίου βασιλέως Ιωάννη Δούκα Βατάτζη του Ελεήμονος έδωσε πάμπολλα θαύματα, γιατρεύοντας θαυματουργικά Χάρητι Θεού ασθένειες, διώκοντας δαίμονες και θεραπεύοντας ένα σωρό πάθη, με την κατοικούσα εν αυτώ Χάρη του Αγίου Πνεύματος!
Αναφέρεται -όπως σημειώνεται σε ημερολόγιο που εξέδωσε το 2001 η Ιερά Μητρόπολη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου- ότι μέχρι το 1992 “η μνήμη του αυτοκράτορα Ιωάννου του Ελεήμονος ετιμάτο κάθε χρόνο στην εκκλησία της Μαγνησίας, την οποία έκτισε ο ίδιος και στην οποία βρήκε την τελευταία ανάπαυσή του, καθώς και στο Νυμφαίον,την αγαπημένη του κατοικία” (Οστρογκόρσκυ).
Πηγή, drahmoula. com

Δευτέρα 30 Δεκεμβρίου 2019

Η παραδοσιακή Θρακιώτικη Βασιλόπιτα

Ένα έθιμο Πρωτοχρονιάς είναι η παραδοσιακή Θρακιώτικη Βασιλόπιτα.
Η θρακιώτικη Βασιλόπιτα δεν είχε καμία σχέση με τη σημερινή γλυκιά βασιλόπιτα.
Η νοικοκυρά άνοιγε τα φύλλα και τα έψηνε στη ξυλόσομπα.
Για τη γέμιση της πίτας ανακάτευε τυρί, γάλα και αυγά.
Τα μικρά παιδιά έψαχναν να βρουν τα διάφορα σημάδια που έβαζαν μέσα στη πίτα.
Τα σημάδια συμβόλιζαν τα περιουσιακά στοιχεία της οικογένειας.
Συνήθως ήταν :
ένα κομμάτι άχυρο, που συμβόλιζε τα χωράφια,
 ένα κομμάτι κληματαριάς, που συμβόλιζε τα αμπέλια,
ένα κομμάτι βελανιδιάς που συμβόλιζε τα ζώα,
 ένα κομμάτι κρανιάς που συμβόλιζε τις κότες,
 ένα φασόλι που συμβόλιζε το κάρο,
το καλαμπόκι συμβόλιζε την υγεία και
 ένα νόμισμα (συνήθως μια δραχμή) συμβόλιζε το σπίτι.
Μ’ όλα αυτά τα σημάδια όλοι κάτι θα έπαιρναν.

Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2019

Ο Μυλος του παππου Χαριση στη Μηλια αλλα και των ξωτικων

Στην προβιομηχανική περίοδο το βασικότερο προϊόν για τη διαβίωση του ανθρώπου ήταν το σιτάρι το οποίο μεταποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά σε ψωμί. 
Καθώς οι χειρόμυλοι δεν επαρκούσαν στο άλεσμα, η χρήση των νερόμυλων ήταν απολύτως απαραίτητη. 
Η κίνηση του νερού που διοχετεύεται από το τεχνητό αυλάκι στο βαγένι μεταδίδεται στη φτερωτή. Η φτερωτή μεταδίδει αυτήν την κίνηση, μέσω ενός άξονα σε μία μυλόπετρα. Ανάμεσα στην κινούμενη μυλόπετρα και σε μία άλλη ακίνητη, τοποθετούνται τα γεννήματα (σιτάρι, καλαμπόκι, κριθάρι) τα οποία συνθλίβονται και δημιουργούνται τα άλευρα.
Έτσι, μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, αναφέρονταν 6.000 νερόμυλοι σε όλη την επικράτεια.
Όπως συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα και στη Θράκη τα κτίσματα των μύλων είναι λιθόκτιστα (συνήθως ένας ορθογώνιος χώρος με πατάρι καμιά φορά για τη διανυκτέρευση του μυλωνά).
 Η κατασκευή της στέγης είναι προσαρμοσμένη στην τοπική αρχιτεκτονική με ξύλινη σκεπή σκεπασμένη με κεραμίδια ή σχιστολιθικές πλάκες.
Στη μια άκρη του κτίσματος υπήρχε συνήθως ο αλεστικός μηχανισμός, ενώ στην άλλη περίμεναν οι πελάτες, γίνονταν οι συναλλαγές (παράδοση αλέσματος, παραλαβή αλευριού, ζύγισμα, πληρωμή) και η αποθήκευση.
Ο μηχανισμός του νερόμυλου είναι απλούστερος και ως προς την κατασκευή και ως προς τη λειτουργία από το αντίστοιχο του ανεμόμυλου και έχει καθιερωθεί η διαίρεσή του σε δύο μέρη: στο κινητικό που το αποτελούν η φτερωτή με τα εξαρτήματα λειτουργίας της και στο αλεστικό που περιλαμβάνει τις μυλόπετρες μαζί με τα εξαρτήματά τους.
Η κατασκευή της μυλόπετρας γίνονταν από ενιαία πέτρα προσεκτικά επιλεγμένη από συγκεκριμένα νταμάρια.
Συνήθως η διάμετρος της μυλόπετρας είναι 1 μέτρο, το πάχος της 20-30 εκατοστά και το βάρος της μέχρι 400 κιλά.
Για τη μεταφορά της μυλόπετρας από το νταμάρι χρησιμοποιούνταν ειδικά ξύλα που περνούσαν μέσα από την οπή της πέτρας.
 Στο κεντρικό τμήμα της, η μυλόπετρα έχει τραχιά επιφάνεια.
Επειδή, όμως, με τη χρήση, η επιφάνεια αυτή λειαίνεται, ο μυλωνάς αναλαμβάνει να την πελεκάει πότε-πότε με το σφυρί του.
Ανάμεσα μας βοηθητικούς χώρους των νερόμυλων ήταν και η νεροτριβή, μια υπαίθρια συνήθως κατασκευή που χρησίμευε για την επεξεργασία μάλλινων υφαντών κατά το στάδιο μας κατασκευής μας ή για το ετήσιο πλύσιμό μας.
 Πρόκειται για ένα ανεστραμμένο κάδο σε σχήμα κόλουρου κώνου με το μεγαλύτερο τμήμα χωμένο μέσα στο έδαφος ώστε η πίεση του νερού να μη δημιουργεί κινδύνους ανοίγματος των τοιχωμάτων.
Μια άλλη συμπληρωματική κατασκευή ήταν το μαντάνι, ξύλινη μηχανή που χρησίμευε στην κατεργασία μάλλινων υφασμάτων με κτυπήματα ώστε να γίνουν συνεκτικά.
Η σημασία των νερόμυλων για την ανάπτυξη των ορεινών περιοχών σίγουρα δεν είναι η ίδια σε κάθε εποχή.
Παλιότερα οι μύλοι συνδέονταν άρρηκτα με την καθημερινή ζωή των ορεινών οικισμών .
Υπήρχαν και άλλοι νερόμυλοι, τρεις στην περιοχή της Μηλιάς που όμως σήμερα δεν υπάρχουν , ήταν η κινητική ενέργεια του νερού του Αρδα   που τη χρησιμοποιούσαν για να αλέθουν το σιτάρι.

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου